xAI van Elon Musk klaagt Minnesota aan tegen eerste Amerikaanse wet tegen AI-nudificatie

xAI van Elon Musk heeft maandag procureur-generaal Keith Ellison van Minnesota aangeklaagd en een federale rechtbank gevraagd om het eerste Amerikaanse verbod op AI-“nudificatie”-technologie te vernietigen voordat de wet op 1 augustus in werking treedt. Het bedrijf stelt dat de wet een ongrondwettelijke, op inhoud gebaseerde beperking van de vrije meningsuiting is die alles zou strafbaar stellen, van foto’s van mannen zonder shirt tot kiekjes in zwemkleding (CNBC, AP News).

De wet van Minnesota — omschreven als het eerste verbod in de Verenigde Staten op AI-nudificatietools die via websites en apps worden aangeboden — maakt het illegaal om kunstmatige intelligentie te gebruiken om naaktbeelden van iemand te genereren zonder diens toestemming. Voorstanders presenteren het als een gerichte reactie op de explosieve toename van niet-consensuele deepfake-pornografie. xAI ziet dat anders: een bot instrument dat veel meer treft dan de indieners voor ogen hadden.

Het argument op basis van het First Amendment

In de aanklacht noemt xAI de maatregel “een te breed, op inhoud gebaseerd verbod” dat in strijd is met het First Amendment (Inforum). Het bedrijf stelt dat de definitie van “nudificatie” in de wet zo ruim is dat deze in feite ook gewone afbeeldingen omvat van mannen zonder shirt, foto’s in badkleding en andere alledaagse beelden die geen enkele redelijke wetgever als expliciet zou bestempelen. Volgens xAI wilden de wetgevers van Minnesota een verbod opstellen dat specifiek gericht is op kwaadwillige deepfakes, maar formuleerden ze de tekst zo ruim dat daarmee ook beschermde uitingen worden geraakt.

Race tegen de klok

De klok tikt al. De wet treedt op 1 augustus 2026 in werking, waardoor xAI’s verzoek om een spoedmaatregel een regelrechte race tegen de kalender is. Het bedrijf vraagt de rechtbank om de wet ongrondwettelijk te verklaren en een bevel uit te vaardigen dat Minnesota verbiedt de wet te handhaven, aldus CBS News Minnesota. Een verlies zou betekenen dat xAI’s belangrijkste chatbot, Grok — het product dat het meest rechtstreeks bij de rechtszaak betrokken is — vanaf het moment van handhaving juridisch risico loopt onder het nieuwe regime.

xAI’s eigen contentregels

xAI zegt dit gedrag al zelf tegen te gaan op zijn eigen platform. Het bedrijf stelt in de aanklacht dat het gebruikers verbiedt om naakte deepfakes te maken zonder toestemming van de persoon wiens gelijkenis wordt gebruikt (MPR News). Dat detail staat centraal in de juridische strategie. xAI betoogt niet dat niet-consensuele naakte deepfakes legaal zouden moeten zijn — het betoogt dat de specifieke formulering van Minnesota zo slecht is opgesteld dat deze uitingen raakt waarbij de staat geen legitiem belang heeft om ze te verbieden, en dat de eigen contentregels van een privébedrijf een preciezer instrument zijn dan een strafwet met vage randen.

De aanklacht werd maandag 28 juli ingediend, aldus de Minnesota Reformer, met Ellison als gedaagde. Zijn kantoor heeft de wet gepresenteerd als een maatregel ter bescherming van consumenten. Het juridische team van xAI test nu of een rechter het ermee eens is dat de reikwijdte van de wet verder gaat dan grondwettelijk is toegestaan.

Een patroon van landelijke primeurs

Minnesota heeft dit eerder meegemaakt, en recent nog. Een federale rechter blokkeerde enkele dagen voor een deadline van 1 augustus het eerste verbod in de VS op voorspellingsmarkten van de staat — een parallel waar de advocaten van xAI ongetwijfeld van op de hoogte zijn en die de advocaten van Ellison zullen moeten weerleggen. Die uitspraak had een ongemakkelijke implicatie: het parlement van Minnesota heeft het patroon ontwikkeld om wetten aan te nemen die als eerste in het land gelden en politiek aantrekkelijk klinken, maar die meteen in grondwettelijke problemen komen zodra een rechter ze daadwerkelijk doorleest.

Het bredere regelgevingsbeeld

Het grotere plaatje is een regelgevend vrij-voor-allen. Staten nemen sneller AI-wetgeving aan dan rechtbanken de grondwettelijke grenzen kunnen vaststellen, en verboden op nudificatie zijn uitgegroeid tot een van de politiek populairste — en juridisch meest omstreden — categorieën op dit terrein. xAI, als het bedrijf achter een van de meest gebruikte AI-chatbots in de Verenigde Staten, heeft zowel een duidelijk zakelijk belang als een argument op basis van vrije meningsuiting om wetten aan te vechten die het te ruim vindt. Of die twee motieven samenvallen of elkaar alleen overlappen, is een vraag die de rechtbank niet hoeft te beantwoorden.

Wat er nu gebeurt

Wat er nu gebeurt, is concreet. Een federale rechter zal vóór 1 augustus oordelen over het verzoek van xAI om een spoedmaatregel. Wordt het toegewezen, dan wordt de wet opgeschort in afwachting van verdere rechtszaken. Wordt het afgewezen, dan treedt het Minnesota-verbod op nudificatie zaterdag in werking, en zullen bedrijven die AI-beeldgeneratietools in de staat aanbieden zich moeten schikken — of zelf de volgende proefzaak worden. Beide uitkomsten vormen het eerste echte juridische ijkpunt voor hoe ver staten kunnen gaan bij het strafbaar stellen van door AI gegenereerde beelden onder het First Amendment.